Reprywatyzacja w innych krajach

Niniejsza strona Serwisu omawia reprywatyzację mającą miejsce w innych krajach, szczególnie po 1989 roku w Europie Środkowo-Wschodniej, ale także w ostatnich kilkudziesięciu latach w innych krajach, takich jak Wielka Brytania, Hiszpania.

Zwykle reprywatyzacja taka realizowana była w formie pakietu kilku ustaw, z których każda dotyczyła określonego rodzaju mienia: gruntów rolnych, lasów, budynków mieszkalnych, przedsiębiorstw.

Poniżej podajemy odsyłacze internetowe do wybranych publikacji prasowych dotyczących reprywatyzacji w poszczególnych krajach., które zostały opublikowane (chyba, że wyjątkowo podano inaczej) w dzienniku „Rzeczpospolita” w okresie od 1993 roku, tj. takich, które dostępne są internetowym archiwum tej gazety.

Z publikacji tych można wiele dowiedzieć się o aktualnym rozumieniu tego pojęcia w praktyce. Publikacje wymieniono, podając ich pełne oznaczenia (data wydania, gazeta, tytuł, autor), w kolejności od najnowszych, chyba że charakter publikacji (ogólne, przeglądowe) wymaga umieszczenia jej na pierwszym miejscu.

Reprywatyzacja w krajach Europy Środkowo-Wschodniej po roku 1989

Prawie we wszystkich krajach Europy Środkowo Wschodniej, za wyjątkiem Ukrainy, Białorusi i Albanii, już kilka lat temu przeprowadzono – w takim lub innym zakresie i na takich lub innych zasadach – reprywatyzację mienia obywateli i organizacji, które zostało po wojnie bezprawnie przejęte przez państwo.

2001.03.10, Prawie wszyscy oddali, każdy po swojemu, Kazimierz Groblewski

2001.01.18, Trudne nie znaczy niemożliwe, Piotr Marquardt

Czechy

Przeprowadzono generalną reprywatyzację. Nie zwrócony pozostaje jednak dawny majątek kościołów.

Przyjęte w Czechach ograniczenia obszaru zwracanych nieruchomości zniesiono po stwierdzeniu ich sprzeczności z konstytucją (Trudne nie znaczy niemożliwe. Jak reprywatyzowano Europę, Piotr Marquardt, „Rz”, 18.01.2001).

1995.04.20, Reprywatyzacja w Europie Środkowej i Wschodniej. Czechy, Barbara Sierszuła

Ogólne omówienie zasad reprywatyzacji

2001.01.26, Senatorowie chcą poszerzyć zakres reprywatyzacji, Eliza Olczyk

Wg wiceministra skarbu Krzysztofa Łaszkiewicza realizacja polskiej ustawy reprywatyzacyjnej (z 2001 r.) kosztowała by nas ok. 40 mld zł, podczas gdy Czechów, naród prawie 4-krotnie mniej liczny, kosztowała 4-krotnie więcej: przeszło 40 mld dolarów.

1999.02.03, Kościół nie odzyska majątku, Barbara Sierszuła

1996.07.19, Kościół odzyska część majątków, Barbara Sierszuła

1995.01.27, Do kogo po rehabilitację, Barbara Sierszuła

Rząd Republiki Czeskiej nie widzi możliwości zwrotu majątku polskich organizacji przedwojennych

1994.09.03, Polskie gimnazjum na Zaolziu, Barbara Sierszuła

Majątku około 200 przedwojennych polskich stowarzyszeń na terenie Czech, skonfiskowanego w czasie wojny – nie można odzyskać, ponieważ czeskie prawo reprywatyzacyjne nie przewiduje ich zwrotu.

1994.12.05, Czeskie kłopoty z reprywatyzacją, Jolanta Kroner

1994.07.14, Czesi zwrócą majątek emigrantom, Barbara Sierszuła

Najwięcej skarg do czeskiego Trybunału Konstytucyjnego dotyczy reprywatyzacji. W wyniku jednego z wyroków TK, także czescy emigranci otrzymali prawo występowania o zwrot skonfiskowanej własności.

Słowacja

... ???

Dawne NRD – Niemcy Wschodnie

1995.05.10, Reprywatyzacja w Europie Środkowej i Wschodniej. Niemcy, Wojciech Pomianowski

Ogólne omówienie zasad reprywatyzacji

2001.07.14, Niemiecki sposób na odzyskanie własności, prof. dr Jurgen Hardt, Monachium, RFN

Przekształcenia własnościowe w rolnictwie byłej NRD, Andrzej Kołodziej

Biuletyn Informacyjny Ministerstwa Rolnictwa nr 4 z roku 2001

1993.10.28, Reprywatyzacja po niemiecku, Włodzimierz Bieroń

1995.01.06, Herezja nad Sprewą, Wojciech Pomianowski

Węgry

1994.07.07, Bony kompensacyjne wartości 110 mld ft dla 1 mln Węgrów, Grzegorz Łubczyk

W wyniku rozpatrzenia 900.000 podań przyznano bony rekompensacyjne o przeciętnej początkowej wartości 120.00 forintów, co odpowiada ok. 2.000 zł na osobę. W ciągu trzech lat wartość bonów wzrosła o ponad połowę.

Węgierski Trybunał Konstytucyjny uznał jednak, że reprywatyzacja na Węgrzech została przeprowadzona z naruszeniem konstytucji, która mówi, że wartość odszkodowania nie może rażąco odbiegać od poniesionej szkody, co miało tam miejsce – zauważył Krzysztof Łaszkiewicz, wiceminister skarbu państwa (Opozycja prosi o weto. SLD chce przedstawić swój projekt w nowej kadencji sejmu, ZP, „Rz”, 21.02.2001).

Słowenia

... ???

Bułgaria

2001.01.22, Najtrudniej z gruntami, Marek Suchowiejko

2000.12.05, Bony za majątek, Marek Suchowiejko

Tytułem rekompensaty za tę część znacjonalizowanego majątku o nominalnej wartości 1,2 mld DM, tj. ok. 2,4 mld zł, która nie może zostać zwrócona w naturze, wydawane są bony.

1999.12.29, Bułgaria. Bilans reprywatyzacji, Marek Suchowiejko

W ciągu niespełna 8 lat obowiązywania ustaw reprywatyzacyjnych do rąk byłych właścicieli lub ich spadkobierców wróciły nieruchomości o łącznej wartości 207 mln DM, tj. ok. 0,4 mld zł. Dla porównania: ludność Bułgarii wynosi 8,2 mln osób, czyli prawie 4-krotnie mniej niż ludność Polski.

1998.03.01, Trybunał Konstytucyjny o reprywatyzacji, Marek Suchowiejko

Trybunał stwierdził, że orzeczenia sądów, które nacjonalizowały majątki można unieważnić jedynie na drodze sądowej.

1997.11.08, Wielka reprywatyzacja, Marek Suchowiejko

1995.04.11, Reprywatyzacja częściowo udana , Marek Suchowiejko

1995.03.04, Konflikt wokół reprywatyzowanych nieruchomości, Marek Suchowiejko

Macedonia

1998.04.24, Reprywatyzacja z ograniczeniami, Marek Suchowiejko

Jeśli majątek nie może być zwrócony w naturze, jego właściciele otrzymają rekompensatę w postaci papierów wartościowych o równowartości do 100.000 marek niemieckich. Ustawę przyjęto w wyniku sugestii Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Światowego.

Rumunia

2001.08.17, Z Bukaresztu. Każdy chce coś odebrać, Bogumił Luft
Parlament rumuński uchwalił bardzo radykalną ustawę reprywatyzacyjną.

2001.08.13, Król domaga się zamku, Bogumił Luft
Rumunia. Państwo oddaje nieruchomości byłym właścicielom.

1995.05.31, Rumunia: państwo umywa ręce, Halina Mirska Lasota

Litwa

2000.01.05, Polacy nierówno traktowani, Andrzej Kaczyński

Ogółem na Litwie zwrócono dawnym właścicielom i ich spadkobiercom 64 proc. ziemi. Reprywatyzacja przebiega jednak znacznie wolniej tam, gdzie w większości mieszkają Polacy; w rejonie wileńskim i solecznickim zwrócono tylko 37 proc. ziemi.

30 sierpnia 2001, Prawo do mienia, imienia i wyboru, Ryszard Maciejkianiec

(Nasza Gazeta – Tygodnik Związku Polaków na Litwie Nr 32 / 2001)

Dziesięć lat niepodległości Litwy – z ambasadorem Republiki Litewskiej dr Anatanasem Valionisem rozmawia Piotr Wysocki

(Salon Polski nr 4 z roku 2000 – miesięcznik adresowany do Polonii całego świata)

Mamy spore osiągnięcia w reprywatyzacji. Do końca roku zostanie zakończony proces zwrotu ziemi – stwierdza ambasador Litwy.

2000-03-13, Dziennik Bałtycki, Marszałek na Litwie, Szczepuła Barbara

Polakom nie zwraca się ziemi znacjonalizowanej przez władze sowieckie – ubolewali Polacy mieszający na Litwie”.

Podczas spotkania w Wilnie z przewodniczącym parlamentu litewskiego Vytautasem Landsbergisem, Marszałek Sejmu Maciej Płażyński zabiegał o reprywatyzację majątków Polaków mieszkających na Litwie.

Data ostatniej aktualizacji strony: 2003.04.27