Pierwsze kroki w zabezpieczeniu i dochodzeniu roszczeń – proste i tanie, a skuteczne

Spis treści strony

Wstęp

Od czego zacząć, dlaczego i ile to kosztuje?

Pierwsze kroki

Wstęp

Kilkudziesięciu tysiącom osób udało się dotychczas odzyskać swoje mienie (patrz: Sukcesy).

Nowy projekt rządowy ustawy reprywatyzacyjnej (AD 2002) zakłada rekompensaty w bonach za 8% wartości mienia.

Jednak swoje mienie można nadal odzyskiwać w 100% (a jeśli to niemożliwe – uzyskiwać odszkodowanie w mieniu zamiennym lub gotówce) na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów (KPA, KPC i innych), choć jest to długotrwałe. Patrz: Co jeszcze dziś można odzyskać?

Prawdopodobnie, ze wzgędu na konstytucyjną ochronę tzw. praw słusznie nabytych, będzie to możliwe (alternatywnie) także po wejściu w życie ew. ustawy reprywatyzacyjnej.

Od czego zacząć, dlaczego i ile to kosztuje?

W przypadku większości roszczeń możliwości i tryb zabezpieczania i dochodzenia roszczeń w trybie KPA i KPC są podobne.

Celem tego rodzaju działań jest:

1. uniemożliwienie lub znaczne utrudnienie ew. zbycia nieruchomości na rzecz innych podmiotów (o ile nie nastąpiło to wcześniej), co później mogłoby uniemożliwić odzyskanie mienia w naturze (otrzymanie w takim przypadku odszkodowania w gotówce jest w praktyce znacznie trudniejsze i kosztowniejsze);

2. zablokowanie dalszych zmian substancji nieruchomości (wznoszenia nowych budynków, czynienia nakładów, podziałów, łączenia);

3. zabezpieczenie roszczeń przed przedawnieniem lub prekluzją;

4. spowodowanie świadomości złej wiary u aktualnego użytkownika nieruchomości, co skutkuje późniejszym bezwzględnym obowiązkiem zapłaty odpowiedniego wynagrodzenia z tego tytułu;

Pierwsze kroki są względnie proste (nawet do samodzielnego przeprowadzenia) i tanie (zwykle do 100 zł łącznie), choć zwykle zajmują nieco czasu.

Pierwsze kroki

Wszystkie poniższe działania można w zasadzie wykonać korespondencyjnie, choć oczywiście osobista „obdukcja” mienia i jego otoczenia oraz dokumentów w urzędach zawsze może być pożyteczna.

W nawiasach podano, do jakiego organu kierować dany wniosek, wysokość opłaty i przeciętny czas rozpatrzenia.

1. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku (sąd rejonowy wg zamieszkania spadkodawcy; 20 zł; 1-2 m-ce); jeśli nie przeprowadzono tego wcześniej; spadek nabywa się z chwilą śmierci spadkodawcy, sąd tylko to poświadcza;

2. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej (organ administracji zależy od tego, jaki organ wydał pierwotną decyzję, bez opłat; zwykle sprawa toczy się kilka lat) wraz z uzasadnieniem i wnioskiem o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji; wprawdzie szanse są niewielkie, ale warto próbować;

3. Wniosek o wpis ostrzeżenia o roszczeniach do księgi wieczystej nieruchomości (sąd rejonowy wg położenia nieruchomości, bez opłat, może potrwać kilka m-cy, ale liczy się data wpłynięcia wniosku); załączyć otrzymane wcześniej zawiadomienie o wszczęciu postępowania w/s stwierdzenia nieważności (datą wszczęcia jest dzień wpływu wniosku).

4. Wniosek o przeprowadzenie cywilnego postępowania pojednawczego w zakresie odszkodowania (wynagrodzenia) za korzystanie z nieruchomości za poprzednie 10 lat (sąd rejonowy wg siedziby pozwanego; 15 zł; 1-2 m-ce); wniosek warto złożyć oddzielnie wobec:

a) aktualnego posiadacza nieruchomości;

b) Skarbu Państwa (reprezentowanego przez wojewodę/ starostę powiatowego/ właściwego ministra);

Często pozwany w ogóle nie stawia się na rozprawie, ale nie niweczy to skuteczności uzyskanej przerwy biegu przedawnienia wspomnianych roszczeń, którego termin biegnie wtedy od nowa.

5. Zażalenie na bezczynność organu, do którego wniesiono o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnej (pkt 2) (sytuacja taka jest niestety regułą);

6. Skarga do NSA na bezczynność jak wyżej (NSA, 10 zł, kilka m-cy); wymusza w końcu wydanie decyzji w przedmiocie nieważności nacjonalizacji i wzmacnia podstawę roszczeń odszkodowawczych.

7. W międzyczasie należy zwykle szukać adwokata lub radcy prawnego, który dalej poprowadzi sprawy, najlepiej takiego, który zna już z doświadczenia specyfikę podobnych spraw. Warto też zbierać dalsze informacje o swoim mieniu oraz prawnych możliwościach dochodzenia naszych roszczeń, przeglądając publikacje prasowe o podobnych sprawach, zwłaszcza w „Rzeczpospolitej”.

Odmienna procedura obowiązuje w przypadku roszczeń do mienia zabużańskiego.

Wszystkie pisma należy wysyłać listem poleconym, zachowując dowód nadania.

Wszelkie prawa autorskie i prawa do baz danych niniejszego Serwisu R – zastrzeżone.

Data ostatniej aktualizacji strony: 2003.01.06