Podmiot roszczeń – specyfika
Obcokrajowcy – spadkobiercy dawnych
obywateli polskich
Żydzi – dawni obywatele polscy
Niemcy – dawni obywatele Niemiec,
wypędzeni z ziem odzyskanych przez Polskę po 1945 roku
Inni obcokrajowcy – dawni
właściciele
kościoły chrześcijańskie (katolicki i inne) oraz żydowskie gminy
wyznaniowe
dawne spółki (akcyjne i spółki z o. o.)
Na niniejszej stronie opisano zagadnienia specyficzne ze względu na
rodzaj podmiotu roszczeń.
Niektóre podmioty, szczególnie będące osobami fizycznymi, mogą należeć
równocześnie do kilku spośród niżej
omówionych rodzajów podmiotów, na przykład małoletni spadkobierca –
współwłaściciel.
Aktualnie zdecydowana większość roszczeń reprywatyzacyjnych (praw do
dawnej własności) przeszła już w spadku na potomków dawnych właścicieli.
Sytuację prawną spadkobiercy regulują przepisy art.
922 – 1088 KC.
Spadkobierca z mocy prawa
nabywa z chwilą śmierci spadkodawcy prawa wchodzące w
skład spadku. Sąd jedynie potwierdza ten fakt w formie postanowienia o nabyciu
spadku.
Specyficzne kategorie spadkobierców (współwłaściciele, małoletni itp.) omówiono w kolejnych
sekcjach poniżej.
Najczęściej dawna własność (roszczenia) przysługuje
obecnie kilku osobom (współwłaścicielom), które nabyły je w spadku po dawnym
właścicielu.
Sytuację prawną współwłaściciela regulują przepisy
art. 195 – 221 KC, a współwłaściciela będącego spadkobiercą także art. 1035 –
1046 KC.
Współwłaściciele – stosownie do swoich udziałów – uczestniczą w kosztach utrzymania
wspólnej rzeczy, przynoszonych przez rzecz pożytkach i zarządzie rzeczą. Do czasu działu spadku odpowiadają
jednak solidarnie za wszystkie długi spadkowe.
Współwłaściciel będący współspadkobiercą może – w zasadzie za zgodą
pozostałych spadkobierców – zbywać swój udział w spadku.
Z zasady, każdy z małżonków nabywa spadek do swojego majątku
odrębnego, chyba że testament
stanowi inaczej (art. 33 pkt 2 KRO).
Nawet jednak w przypadku, gdy rzecz stanowi własność odrębną jednego z
małżonków bieżące koszty jej utrzymania (w tym np.
podatek od nieruchomości) oraz pożytki uzyskiwane z rzeczy wchodzą do majątku
wspólnego małżonków (art. 32
&2 pkt 2 KRO), przy czym udział obu małżonków jest równy (art. 43 KRO).
Zdarza się, że (współ)właścicielem rzeczy (roszczeń) staje się jako
spadkobierca osoba małoletnia (poniżej 18 lat).
W jego imieniu tzw. zwykły
zarząd jego majątkiem sprawują jego rodzice jako
przedstawiciele ustawowi (art. Xxx KRO).
Dokonanie czynności prawnych przekraczających zwykły zarząd (np. ugoda w
sprawie roszczeń, zbycie rzeczy) konieczna jest zgoda sądu rodzinnego wg miejsca zamieszkania
małoletniego (jego rodziców).
Historię i sytuację prawną Łemków, obywateli
polskich narodowości łemkowskiej wypędzonych po drugiej wojnie z ich dawnych
ziem w Beskidach w ramach akcji Wisła opisano krótko na odrębnej stronie Serwisu:
Organizacje poszkodowanych/ Stowarzyszenie Łemków, Zrzeszenie Łemków.
Specyfikę roszczeń tej grupy poszkodowanych
omówiono na oddzielnej stronie Serwisu.
Także w przypadku spadkobierców-obcokrajowców, do nabycia spadku
obejmującego mienie znajdujące się w Polsce właściwe jest prawo polskie.
W przypadku spadkobierców, którzy są obcokrajowcami mogą mieć
zastosowanie umowy o
unikaniu podwójnego opodatkowania zawarte przez
Polskę z innymi państwami.
Sytuację prawną tzw. wypędzonych omówiono na
oddzielnej stronie Serwisu.
Sytuację prawną innych obcokrajowców (obywateli obcych państw) – dawnych właścicieli,
których PRL pozbawiło mienia omówiono na oddzielnej stronie: Obcokrajowcy.
Wszelkie prawa autorskie i prawa do baz
danych niniejszego Serwisu R –
zastrzeżone.
© Juliusz Bennich-Zalewski (autor i
właściciel serwisu)
Data ostatniej aktualizacji strony: 2002.12.22