R-Serwis
www.Reprywatyzacja.info.pl

Ruchomości (maszyny, kosztowności, dzieła sztuki, papiery wartościowe) – specyfika


Wstęp

Przedawnienie roszczenia o wydanie rzeczy ruchomej i środki zaradcze

Zasiedzenie rzeczy ruchomej (w dobrej wierze)

Zbycie rzeczy ruchomej przez nie-właściciela nabywcy w dobrej wierze

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy (w złej wierze)

Publikacje prasowe

Patrz także

 


Wstęp

Niniejsza strona Serwisu poświęcona zagadnieniom specyficznym dla roszczeń związanych z przejętymi ruchomościami w rozumieniu KC, takich jak maszyny, kosztowności, dzieła sztuki, papiery wartościowe (per analogiam), ale już nie pieniądze.

Specyfika niektórych powyższych rodzajów ruchomości została omówiona na odrębnych stronach Serwisu patrz także.

Zawetowana przez prezydenta ustawa o reprywatyzacji z 2001 roku (rozdz. 8: art. 54 – 60) obejmowała także niektóre ruchomości osób fizycznych. 

Przedawnienie roszczenia o wydanie rzeczy ruchomej i środki zaradcze

Jeśli jednak właściciel utracił posiadanie rzeczy ruchomej, utraci on także roszczenie o jej wydanie (art. 222 &1 kc a contrario i art. 223) z upływem 10-letniego przedawnienia (art. 118 KC); jednak może mieć tu niekiedy zastosowanie instytucji nadużycia prawa (art. 5 KC).  Roszczenie o wydanie „reanimuje się” jednak z chwilą – choćby i bezprawnego – ponownego objęcia rzeczy w posiadanie przez jej prawowitego właściciela, zanim inna osoba nabędzie własność rzeczy.

Nawet jednak w przypadku przedawnienia się roszczenia o wydanie rzeczy ruchomej, dopuszczalne jest powództwo o ustalenie prawa własności rzeczy ruchomej 
(art. 189 KPC), a także (podobnie jak w przypadku à nieruchomości) żądanie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy w złej wierze (art. 225 KC); 
wg orzecznictwa to drugie roszczenie obejmuje okres ostatnich nieprzedawnionych 10 lat. 

Zasiedzenie rzeczy ruchomej (w dobrej wierze)

Podobnie samo posiadanie samoistne rzeczy ruchomej w dobrej wierze przez okres 3 lat skutkuje nabyciem jej własności (art. 174 KC). 
Jeśli natomiast rzecz ruchoma została bezprawnie objęta we władanie przez posiadacza samoistnego w złej wierze, własność rzeczy nigdy nie przejdzie na posiadacza (art. 174 kc a contrario). 

Zbycie rzeczy ruchomej przez nie-właściciela nabywcy w dobrej wierze

Nabycie rzeczy ruchomej od nie-właściciela jest prawnie skuteczne, o ile nabywca działa w dobrej wierze, tj. przy dołożeniu należytej staranności w celu zbadania, czy zbywca jest jej właścicielem (art. 169 KC). 
Zagarnięcie lub zbycie rzeczy przez nie-właściciela pozostającego w złej wierze rodzi jego odpowiedzialność odszkodowawczą z art. 415 KC. 
W razie wyrządzenia szkody polegającej na zagarnięciu rzeczy ruchomych, wierzyciel może żądać odsetek od kwoty stanowiącej równowartość zagarniętych rzeczy od daty wezwania o zapłatę tej kwoty (wyrok SN z dnia 1998.03.30, sygn. III CKN 330/97, OSNC1998/12/209). 

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy (w złej wierze)

Za bezumowne (bezprawne) korzystanie z rzeczy w złej wierze jej właściciel może żądać wynagrodzenia (art. 225 KC); wg orzecznictwa SN, roszczenie to obejmuje skutecznie okres ostatnich (nieprzedawnionych) 10 lat przed dniem wniesienia powództwa. 
Roszczenie nie wygasa nawet w przypadku przedawnienia się roszczenia o wydanie rzeczy (patrz wyżej), od którego jest nieazleżne. 
W przypadku zasiedzenia własności rzeczy lub przejścia jej własności na nabywcę w dobrej wierze (patrz wyżej) roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie może objąć okres do chwili utraty własności. 

Patrz publikacja prasowa na temat wynagrodzenia za korzystanie z zabytkowych mebli w krakowskiej restauracji „Jama Michalika”: Spór o Michalika. Czynsz za używanie zabytkowych mebli, M.KUC („Rz”, 2003.01.14).


Publikacje prasowe

Patrz à dzieła sztuki.


Patrz także

·         dzieła sztuki

·         obligacje

·         akcje à dawne spółki

·         karne sankcje (m. in. za nabywanie mienia od nie-właściciela, poświadczanie nieprawdy)


Wszelkie prawa autorskie i prawa do baz danych niniejszego Serwisu R  – zastrzeżone.

© Juliusz Bennich-Zalewski (autor i właściciel serwisu)


Data ostatniej aktualizacji strony: 2003.01.20