Sposoby realizacji roszczeń

Spis treści strony

Formy regulowania roszczeń przez podmioty zobowiązane

Alternatywne sposoby realizacji roszczeń

Roszczenia reprywatyzacyjne i quasi- reprywatyzacyjne (wywłaszczeniowe, zabużańskie), jeśli zostaną uznane za zasadne, mogą zostać realizowane na różne sposoby.

Przede wszystkim mogą być regulowane w różnych formach przez zobowiązane do tego podmioty (Skarb Państwa, gmina, użytkownik mienia). Z reguły formy te nie wykluczają się wzajemnie i mogą być łączone.

Poza tym sami poszkodowani mogą niekiedy samodzielnie realizować ustalone roszczenia.

Powyższe dotyczy zarówno roszczeń z tytułu samego prawa własności mienia oraz z tytułu dotychczasowego i przyszłego korzystania z mienia bez podstawy prawnej.

Podmioty zobowiązane

W ogólności do realizacji określonych roszczeń z tytułu samej własności mienia oraz z tytułu dotychczasowego i przyszłego korzystania z mienia bez podstawy prawnej mogą być następujące podmioty:

· Skarb Państwa;

· podmioty korzystające – bezpośrednio lub pośrednio – z mienia (aktualnie lub niegdyś);

· gminy (niekiedy);

Podstawa ustalenia zakresu roszczeń

Podstawą formalnego ustalenia zakresu roszczeń mogą być następujące dokumenty (zdarzenia prawne):

a) decyzja administracyjna odszkodowawcza,

b) wyrok sądu cywilnego (odszkodowawczy),

c) ugoda (sądowa lub pozasądowa),

d) wyrok sądu polubownego,

e) wyrok Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu.

Formy regulowania roszczeń przez podmioty zobowiązane

Jak wynika z teoria i praktyki, roszczenia w ogólności mogą być regulowane przede wszystkim w następujące sposoby:

1. zwrot nieruchomości w naturze – wraz z ew. rozliczeniem wzajemnych należności z tytułu korzystania z mienia i poczynionych na nie nakładów;

2. nieruchomość zamienna;

3. akcje (udziały) spółki prowadzącej przejęte przedsiębiorstwo (część dotychczas emitowanych lub specjalna emisja);

4. akcje (udziały) innych spółek;

5. gotówka:

a. spłata jednorazowa;

b. odroczona;

c. rozłożona na raty;

d. renta (czasowa lub dożywotnia);

przy czym w ostatnich trzech przypadkach należy zadbać o dobre zabezpieczenie należności (nie jest to możliwe w przypadku SP), na przykład poprzez:

i. poręczenie innego wypłacalnego podmiotu i/ lub;

ii. hipotekę na tej lub innej nieruchomości;

6. bony reprywatyzacyjne (wg kolejnego projektu rządowego ustawy reprywatyzacyjnej A.D. 2002);

Alternatywne sposoby realizacji roszczeń przez poszkodowanych

Poza powyższymi formami regulowania roszczeń istnieją niekiedy także inne możliwości ich realizacji, nie wymagające w zasadzie udziału (zgody) podmiotu zobowiązanego, są to:

1. potrącenie z należnych wzajemnych zobowiązań; w przypadku Skarbu Państwa i gminy – także zobowiązań podatkowych;

2. sprzedaż roszczeń (rzeczowych lub zobowiązaniowych) z dyskontem innemu podmiotowi, który spodziewa się zrealizować je w przyszłości w jednej z powyższych form;

Wszelkie prawa autorskie i prawa do baz danych niniejszego Serwisu R – zastrzeżone.

Data ostatniej aktualizacji strony: 2002.12.18