R-Serwis
www.Reprywatyzacja.info.pl
do strony głównej

Sukcesy: reprywatyzacja bez ustawy reprywatyzacyjnej


 

Wstęp

Przykłady sukcesów

Dalszy ciąg opisanych spraw?

 


Wstęp

Niniejsza strona zawiera listę najgłośniejszych sukcesów reprywatyzacji w Polsce, ale nie tylko, od roku 1995, realizowanej bez ustawy reprywatyzacyjnej – na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów, sukcesy choćby częściowe, na pewnym etapie odzyskiwania własności.

Przy poszczególnych pozycjach podano odsyłacze internetowe do opisujących je e-publikacji, głównie z dziennika „Rzeczpospolita” (dalej „Rz”), ale także serwisu TK i ETPC.

Historie opisane w tych publikacjach mogą być dla innych poszkodowanych osób pewną inspiracją. Są to wprawdzie zwykle sukcesy w sprawach indywidualnych (za wyjątkiem wyroków TK), ale przecierają one szlaki, tworząc ważne precedensy, które później pomagają także innym dochodzić ich praw w podobnych sprawach.


Przykłady sukcesów


[ 19 grudnia 2002 ]

Trybunał w Strasburgu: uznana dopuszczalność skargi w/s braku możliwości realizacji uprawnień zabużańskich

W „świątecznym prezencie” dla Zabużan, kilka godzin po wyroku polskiego Trybunału Konstytucyjnego w pokrewnej sprawie, Trybunał w Strasburgu ogłosił wstępne rozstrzygnięcie o dopuszczalności skargi. Nie przesądza definitywnie o ostatecznym wyroku w polskiej sprawie. Patrz: Skarga dopuszczalna. Trybunał w Strasburgu o roszczeniach zabużan, Ż.S., D.FR („Rz”, 2002.12.21).


[ 19 grudnia 2002 ]

Uprawnienia zabużańskie – ograniczenia możliwości niezgodne z Konstytucją

Wyrokiem (pełny skład TK) (sygn. K 33/02) Trybunał orzekł na wniosek RPO, że przepisy art. 213 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz dwóch innych ustaw o AWRSP i AMW, ograniczające możliwości zaspokajania roszczeń zabużańskich z większości nieruchomości Skarbu Państwa (AWRSP, AMW) są niezgodne z Konstytucją. Utraciły one mocy z dniem publikacji wyroku w Dz. U.

Zabużanie mogą obecnie ubiegać się także o nieruchomości sprzedawane przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa (ok. 3 mln ha ziemi rolnej) oraz przez Agencję Mienia Wojskowego (dysponuje wieloma obiektami zwalnianymi przez wojsko). Nie mają natomiast prawa do rekompensat w gotówce.


[ grudzień 2002, krótkie podsumowanie lat ubiegłych ]

Przykłady głośnych spraw reprywatyzacyjnych, które zakończyły się korzystnie dla dawnych właścicieli:

·         fabryka fortepianów "Calisia" w Kaliszu: wypłacono odszkodowanie,

·         zespół nieruchomości hr. Tarnowskich w Dukli (ratusz, poczta, liceum i ośrodek zdrowia) (woj. Podkarpackie): użytkownicy zawarli umowy z właścicielami,

·         zespół pałacowo-parkowy w Rozalinie pod Warszawą: zwrócony w naturze spadkobiercom,

·         kilkanaście kamienic w centrum Warszawy: zwrot w naturze,

·         część terenów kopalni "Wujek" w Katowicach: ???,

·         część lotniska "Ławica" w Poznaniu: odzyskana i sprzedana przez spadkobierców,

·         działka, na której powstał gmach TP SA w Warszawie: zawarto ugodę;

·         działka, na której powstaje centrum handlowo-usługowe „Złote Tarasy” w Warszawie: zawarto ugodę.

Trudne oddawanie. Resort skarbu państwa kończy prace nad [kolejnym] projektem ustawy reprywatyzacyjnej, Danuta Frey, Z.P. („Rz”, 2002.12.04).

 


[ 5 listopada 2002 ]

Strasburg: 0,4 mln zł odszkodowania od rządu polskiego za przewlekłość sądowego postępowania cywilnego

Strasburg o przewlekłości postępowań. Coraz wyższe zadośćuczynienia, AIS, („Rz”, 2002.11.14)


Zbytnie ograniczenia podwyżek czynszów regulowanych w prywatnych kamienicach – znów niezgodne z Konstytucją

[2 października 2002 r.]

Wyrokiem (pełny skład TK) (sygn. K 48/01), wydanym na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO), stwierdził niezgodność z Konstytucją niektórych ograniczeń podwyżek czynszu wprowadzonych ustawą. Utrata mocy przez zaskarżone przepisy nie została odroczona i nastąpiła z dniem 10 października 2002 r. (dzień ogłoszenia wyroku w Dz. U.). Prywatni właściciele budynków otrzymali możliwość dokonania podwyżek czynszu do 3% wartości odtworzeniowej lokalu rocznie (tj. 5 –10 zł/ m. kw./ m-c) począwszy od dnia publikacji wyroku w Dz. U.; limit ten obowiązuje (na razie) do końca 2004 r.


[ październik 2002 ]

Uzdrowisko Solec Zdrój oddane właścicielom

Pierwszy kurort oddany dawnym właścicielom i przez nich zarządzany. Wody piekielne, Barbara Jagiełło („Rz”, 2002.10.04)


[2 lipca 2002 ]

Precedensowy wyrok Trybunału w Strasburgu: 0,5 mln zł odszkodowania od rządu polskiego za naruszenie przez władze publiczne prawa własności kamienicy w Łomży

Precedensowym wyrokiem (na razie tylko w jęz. francuskim) Trybunał nakazał rządowi polskiemu dokonanie zwrotu trzypiętrowej kamienicy w Łomży spadkobiercy jej dawnego właściciela, a ponadto wypłacenie mu odszkodowania kwoty prawie 120.000 EURO (ok. 500.000 zł) za kilkuletnie naruszanie prawa własności (już po wyroku NSA z 1992 r. o zwrocie nieruchomości). Patrz: Trybunał strasburski nakazuje Polsce płacić. Wysokie odszkodowanie za naruszenie prawa własności, Renata Kowalska, Elżbieta Południk („Rz”, 2002.07.03).


[ czerwiec 2002 ]

Pałac w Czemiernikach

Pałac w Czemiernikach wraca do spadkobierców, Maciej Podgórski („Rz”, 2002.06.12)


[ czerwiec 2002 ]

Uzdrowisko Szczawnica. Sprawa czeka jeszcze na wyrok NSA.

Trudny powrót Stadnickich. Podupadłe uzdrowisko Szczawnica marnieje, czekając na decyzje sądu i ministra skarbu, Jerzy Sadecki („Rz”, 2002.06.17)

Hrabi kurort. Szczawnica: pierwsze miasto w Polsce wraca w prywatne ręce, Anna Szulc („Polityka” nr 50/2001, 2001.12.14)


[ styczeń 2002 ]

Budynek Cechu Rzemiosł w Krakowie.

W wyniku uchylenia przez Urząd Mieszkalnictwa w 1997 r. decyzji wywłaszczeniowej z 1954 r., prawa do budynku odzyskał Cech Rzemiosł Różnych. Mimo to, policja nie opuściła budynku, ani tez nie płaciła za korzystanie z niego. Cech zawarł z komenda umowę dzierżawy budynku, domaga się jednak kwoty 700.000 zł tytułem zaległego wynagrodzenia za wcześniejszy okres.

W skrócie. Kraków. Cech żąda czynszu od komendy, H.F. („Rz”, 2002.01.16)


[ październik 2001 ]

Zwrot wywłaszczonej nieruchomości – niektóre ograniczenia niezgodne z Konstytucją

Wyrokiem (pełny skład TK) z dnia 24 października 2001 (sygn. SK 22/01), wydanym na skutek dwóch połączonych skarg konstytucyjnych obywateli, TK uznał za niezgodny z Konstytucją (zasady równości i ochrony własności) przepis art. 216 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, określający, które z nieruchomości wywłaszczonych przed 1990 rokiem mogą podlegać zwrotowi poprzednim właścicielom, jeśli w ciągu 7 lat nie zostały wykorzystane na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej.

Jest niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim wyklucza możliwość odzyskania nieruchomości przejętych lub nabytych na podstawie art. 5 i art. 13 ustawy z 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli; nie jest natomiast niezgodne z Konstytucją wyłączenie zwrotu nieruchomości przejętych na podstawie dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o reformie rolnej.

Byli właściciele nieruchomości wywłaszczonych na podstawie w/w przepisu uzyskali możliwość żądania zwrotu nieruchomości, jeśli nie zostały dotychczas wykorzystane na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej.


[ lipiec 2001 ]

Hotel Europejski (Orbis) w centrum Warszawy

Cywilne wątki wojny o Hotel Europejski, Marek Domagalski („Rz”, 2001.07.19)

Hotel Europejski jest własnością przedwojennych właścicieli, Danuta Frey („Rz”, 2000.07.29)


[ lipiec 2001 ]

Działka rodziny Whiteheadów w centrum Warszawy

Po ośmiu latach nadal bez finału, Danuta Frey („Rz”, 2001.07.18)


[ lipiec 2001 ]

Tartak w Rawiczu (Swarzędzkie Fabryki Mebli S.A.) (jeden z zakładów giełdowej spółki)

Tartak i wytwórnię mebli upaństwowiono bezprawnie, Danuta Frey („Rz”, 2001.07.12)


[ sierpień 2001 ]

Pałac w Rozalinie k/ W-wy

Kalendarium losów słynnego od kilku lat pałacu i owocnych, choć żmudnych, ale skutecznych starań o jego odzyskanie:  

Po dziesięciu latach procesów pałac w Rozalinie wróci do właścicieli, Danuta Frey („Rz”, 2001.01.05)

Dziesięć lat czekania, Danuta Frey („Rz”, 2000.08.21)


[ styczeń 2001 ]

Strasburg: 0,5 mln USD (ok. 2 mln PLN) odszkodowania za wiejski dom znacjonalizowany z pogwałceniem prawa, utracone korzyści (niemożność rozporządzania odebranym mieniem), straty moralne i poniesione koszty sądowe

Precedensowy wyrok (ostateczny) Wielkiej Izby z dnia 24 stycznia 2001 r w sprawie Brumarescu v. Rumunia (skarga nr 28342/ 95). Patrz: Trybunał w Strasburgu zasądził odszkodowanie, Krzysztof Bień, „Rz”, 2001.03.23).


[ styczeń 2001 ]

Kopalnia „Wujek”

Po wyroku NSA przywracającym dawnemu właścicielowi część terenu będącego obecnie w posiadaniu zyskownej Kopalni, prezes spółki zadeklarował chęć szybkiego spotkania się z właścicielem celem podjęcia negocjacji.

Jak wynika z późniejszej publikacji (powyżej: „Rz”, 2002.12.04) – zawarto ugodę.

Holding będzie negocjować z właścicielami, D. Frey, B.C. („Rz”, 2001.01.06)


[ wrzesień 2000 ]

Grunt pod budową największego w stolicy centrum biurowo-handlowo-rozrywkowego (obok Dworca Centralnego)

Jak wynika z późniejszej publikacji (powyżej) – zawarto ugodę. Ciekawe na jaką kwotę?

Złote Tarasy, Danuta Frey („Rz”, 2000.09.13)


[ sierpień 2000 ]

Majątek ziemski Rybno-Rybienko (część) (woj. mazowieckie)  

Łatwiej zabrać, niż oddać, Danuta Frey („Rz”, 2000.08.02)


[ czerwiec 2000 ]

Pałac Błękitny w Warszawie sprzedaż  roszczeń przez Jana Zamoyskiego (wzmianka)

Czekanie na papiery bez pokrycia, Janusz Miliszkiewicz („Rz”, 2000.06.17)


[ marzec 2000 ]

Wieżowiec centrali TP S.A. w centrum Warszawy

Wieżowiec TP SA z komplikacjami, Danuta Frey („Rz”, 2000.03.09)


[ listopad 1999 ]

Cenny księgozbiór odzyskał Jan Zamoyski

Księgozbiór wróci do ostatniego ordynata zamojskiego, Maciej Podgórski („Rz”, 1999.11.09)


[ listopad 1999 ]

Tor wyścigów konnych na Służewcu w Warszawie próbuje odzyskać reaktywowane Towarzystwo Zachęty do Hodowli Koni w Polsce

Konie i pieniądze, Marek Domagalski, Artur Burak („Rz”, 1999.11.06)


[ listopad 1998 ]

Wedel S.A. Ugoda dawnej spółki i spadkobierców: 5,3 mln zł za prawo do używania nazwiska „Wedel”

Ponad 5 mln za nazwisko „Wedel” , Marek Domagalski („Rz”, 1998.11.19)


[ maj 1998 ]

Strasburg: Vasilescu v. Rumunia (orzeczenie z 22 maja 1998 r.): bezprawna konfiskata złota w 1966 r. (tzw. faktyczne wywłaszczenie).

Trybunał uznał, że osoba bezprawnie pozbawiona mienia pozostaje jego właścicielem (tzw. trwające naruszenie) i zasądził pełne odszkodowanie ( Właściciel pozostaje właścicielem, Marek A. Nowicki, „Rz”, 1998.06.12). Patrz także orzeczenie w jęz. angielskim.

Rumunia zapłaci 60.000 franków za szkody materialne, 30.000 franków zadośćuczynienie za krzywdę moralną oraz 10.000 franków tytułem zwrotu kosztów i wydatków, łącznie 100.000 franków, tj. ok. 55.000 zł (wg ówczesnego kursu franka).


[ grudzień 1997 ]

Nieruchomość ziemska Dobra Skolimów pod Warszawą

Odzyskane 14 ha, za resztę odszkodowanie

Powrót właścicieli, Danuta Frey („Rz”, 1997.12.06)


[ listopad 1996 ]

Budynek Sądu Rejonowego w Lesznie – wraca do potomków właściciela?

NSA oddalił skargę na decyzję ministra przemysłu stwierdzającą nieważność decyzji z 1950 r. o przymusowym zarządzie nad Mechaniczną Fabryką Zamków w Lesznie "Mefaza".

Sąd na bruku, Żaneta Semprich („Rz”, 1996.11.14)


[ kwiecień 1996 ]

Nieruchomość gruntowa i zakład ceramiczny w Szóbsku k/ Jarosławia

Paweł Czartoryski odzyskuje swoje. Jak załatwiano arystokratów, Danuta Frey („Rz”, 1996.04.19)


[ listopad 1995 ]

Reaktywowana przedwojenna spółka PASO w Pabianicach

Po odzyskaniu zakładu spółka od kilku lat wydzierżawia przedsiębiorstwo nowej spółce

Nacjonalizacja pabianickiego PASO unieważniona, Danuta Frey („Rz”, 1995.11.29)


[ listopad 1995 ]

Kamienica z cukiernią przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie (na parterze mieści się restauracja "Staropolska") zwrócona Liliannie Pomianowskiej

Kamienica wraca do cukierników, Danuta Frey („Rz”, 1995.11.24)


[ sierpień 1995 ]

Fabryka Ołówków w Pruszkowie: prywatyzacja pracownicza połączoną z reprywatyzacją

Tak zdecydowali w referendum pracownicy (1993). 35% akcji kupili pracownicy, zaś 65% otrzymali spadkobiercy dawnych akcjonariuszy Towarzystwa Akcyjnego Fabryk Ołówków "St. Majewski i S-ka" w Pruszkowie.

Ołówki wracają do Majewskich. Przykład właściwej reprywatyzacji, Lidia Oktaba („Rz”, 1995.08.26)


Dalszy ciąg opisanych spraw?

Ciekawe byłoby zbadanie i opisanie dalszych losów dobrze zapowiadających się powyższych spraw. Czy potoczyły się dalej gładko, szybko i korzystnie dla zainteresowanych?

Potrzeba by na to trochę czasu i pieniędzy, aby pojeździć po Polsce i porozmawiać z bohaterami publikacji. Z doświadczenia w kilku przypadkach wiemy, że często możliwe jest dotarcie do miejsc i osób na podstawie informacji podanych w publikacjach.

A może ktoś gotów byłby przysłać nam informacje w tych sprawach. Nie wiemy wprawdzie na razie, jak weryfikować rzetelność takich informacji, bo dowcipnisiów ostatnio przecież nie brakuje, a chcemy podawać tylko informacje wiarygodne.


Wszelkie prawa autorskie i prawa do baz danych niniejszego Serwisu R  zastrzeżone.

© Copyright by Juliusz Bennich-Zalewski (autor i właściciel serwisu)


Data ostatniej aktualizacji strony: 2003.04.27