R-Serwis

Celem ksiązki jest wsparcie rozwijającego się w Polsce od 1989 roku procesu indywidualnej reprywatyzacji, dokonywanej na podstawie obowiązujących przepisów (KPA, KPC, KC, NSAU, GGU, Konwencji Praw Człowieka i innych), bez specjalnej ustawy reprywatyzacyjnej.

Zawartość

Realizując powyższy cel, e-ksiązka zawiera zebrane razem, dotychczas rozproszone w różnych miejscach, różnego rodzaju informacje i wiedzę na temat możliwości i optymalnych sposobów formalnego zabezpieczania i dochodzenia roszczeń wynikłych z bezprawnego pozbawienia własności począwszy od roku 1939 (przepisy, orzecznictwo, komentarze, adresy, wskaźniki ekonomiczne).

Omówiono całość zagadnień związanych z reprywatyzacją sensu largo, zarówno pod względem przedmiotu (podstawy prawnej) pozbawienia mienia, kolejnych etapów postępowań, jak również różnych wątków postępowań (administracyjne, cywilne, podatkowe, konstytucyjne, strasburskie i inne).

Uwzględniono aktualny stan obowiązujących przepisów prawnych (materialnych i procesowych) oraz korzystny dla poszkodowanych rozwój linii orzecznictwa ostatnich lat (NSA, SN, TK, ETPC (Strasburg)).

Publikacja zawiera kilkaset odsyłaczy internetowych do publikacji w formie elektronicznej udostępnianych przez różne instytucje (orzecznictwo, przepisy, publikacje prasowe i inne).

W kilku krótkich dodatkach omówiono także pozaprawne aspekty reprywatyzacji: historyczny, aksjologiczny, socjologiczny, gospodarczy, międzynarodowy i inne.

Adresaci

· osoby poszkodowane – pozbawione różnego rodzaju mienia w okresie PRL i (obecnie takich osób jest najwięcej) ich spadkobiercy (wg badań CBOS z 1999 r. osoby takie stanowią 13% dorosłych obywateli RP, z czego dotychczas mienie odzyskał 1%, a dalsze 2% liczy(ło) na skorzystanie z ustawy reprywatyzacyjnej; wg danych Min. Skarbu z 2001 r. wnioski reprywatyzacyjne w trybie ustawy reprywatyzacyjnej złożyłoby ok. 200.000); dla tej kategorii odbiorców szczególnie przydatne będą części książki pokazujące strategię, kolejne etapy i różne koszty postępowań reprywatyzacyjnych, a także mini-case-study przykładów skutecznej reprywatyzacji;

· adwokaci: tylko niewielka ich część specjalizuje się i posiada doświadczenie w prowadzeniu wielowątkowych spraw reprywatyzacyjnych sensu largo; ta grupa profesjonalnych odbiorców może najwięcej skorzystać z praktycznych omówień przepisów wraz z powołanym orzecznictwem;

· radcy prawni: choć stanowią 3-krotnie liczniejszą (prawie 17.000) grupę zawodową od adwokatów i mimo, że już kilka lat temu uzyskali prawo prowadzenia spraw administracyjnych i cywilnych także w imieniu osób fizycznych, w praktyce prowadzą w imieniu osób poszkodowanych na razie bardzo niewielką część spraw reprywatyzacyjnych; częściej reprezentują w postępowaniach drugą stronę: Skarb Państwa, gminy i uwłaszczone przedsiębiorstwa; tak dalej być nie musi!

· urzędy administracji państwowej i samorządowej orzekające o roszczeniach z tytułu pozbawienia mienia lub w innych sprawach związanych z reprywatyzacją (na przykład różne podatki): ministerstwa, urzędy wojewódzkie, samorządowe kolegia odwoławcze, starostwa powiatowe, urzędy miasta i gminy;

· aktualni posiadacze niegdyś znacjonalizowanego mienia (przedsiębiorstw, kamienic itp.); celem książki nie jest pomoc tym podmiotom w utrącaniu starań (byłych) właścicieli o odzyskanie ich mienia; liczymy natomiast, że zapoznanie się z zamieszczonymi tu informacjami skłoni być może te podmioty do rozmów w sprawie polubownego uregulowania roszczeń, do czego wolę dotychczas przejawiały dość rzadko.;

Przegląd treści

Pierwotnie, od ponad roku, autor przygotowywał niekomercyjny serwis internetowy www.reprywatyzacja.info.pl. Dopiero niedawno, już po opracowaniu większości materiałów do Serwisu, autor postanowił wyodrębnić z nich najbardziej profesjonalną cześć celem publikacji w formie (e-)książki.

E-książka stanowi pierwsze jak dotychczas kompleksowe vademecum (przewodnik) dla osoby poszkodowanej przez pozbawienie mienia w okresie PRL i reprezentującego ją pełnomocnika procesowego. Poza reprywatyzacją sensu stricte (dotyczącą zwrotu mienia znacjonalizowanego lub odszkodowania za nie) omawia także zagadnienia pokrewne: realizacja roszczeń zabużańskich i związanych z wywłaszczeniem nieruchomości sensu stricte.

Omawiane są praktyczne możliwości zabezpieczanie i dochodzenia roszczeń na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego, bez potrzeby dalszego oczekiwania na specjalną kolejną ustawę reprywatyzacyjną.

Poruszane są zagadnienia z wielu gałęzi prawa, w tym prawa administracyjnego, cywilnego, podatkowego, a także prawa konstytucyjnego (dawnego i obecnego) i Konwencji Praw Człowieka. Uwzględniono aktualny stan przepisów i linii orzecznictwa, wraz z najnowszymi precedensowymi orzeczeniami NSA, SN, TK i TS (Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu).

Książka zawiera ukierunkowany na sprawy reprywatyzacyjne komentarz do wybranych zagadnień z różnych gałęzi prawa, regulowanych przez przepisy najważniejszych relewantnych aktów prawnych (aktualnych i dawnych), takich jak KPA, RPA, NSAU, KC, PWKC, KPC, KWU, GGU, GGzmU1990, a także Konstytucja, Konwencja Praw Człowieka, czy przepisy podatkowe), opracowany na podstawie bogatego orzecznictwa wyżej wymienionych organów orzekających.

Celem publikacji nie jest jednak zastąpienie dostępnych na rynku wydawniczym klasycznych komentarzy i zbiorów orzecznictwa do powyższych aktów prawnych. Każda z tego rodzaju pozycji omawia dokładnie przepisy regulujące jeden z aspektów prawnych reprywatyzacji (administracyjny, cywilny, podatkowy, konstytucyjny itd.). Książki te zawierają – w postaci rozproszonej – wiele przydatnych informacji, mających zastosowanie także w sprawach reprywatyzacyjnych. Informacje te stanowią jednak zwykle tylko kilka procent zawartości każdej z tych publikacji, a wyszukanie odpowiednich informacji jest trudne i bardzo czasochłonne. Podobnie rzecz się ma z popularnymi i bardzo użytecznymi elektronicznymi systemami informacji prawniczej typu LEX/ TEMIDA, czy Lex Polonica. Vademecum będzie raczej również swego rodzaju „przewodnikiem po relewantnych przepisach”, ułatwiającym dalsze zapoznanie się z ich omówieniami, zamieszczonymi we wspomnianych klasycznych komentarzach do wybranych aktów prawnych i w zbiorach orzecznictwa.

Publikacja omawia w szczególności następujące zagadnienia prawne lub ich grupy:

sposoby zabezpieczania roszczeń,
sposoby dochodzenia roszczeń,

· etapy i wątki postępowań związanych z dochodzeniem roszczeń,

· koszty (archiwa, urzędy, sądy, adwokaci, rzeczoznawcy, notariusze, geodeci),

· podatki (spadkowy, od nieruchomości i pokrewne, dochodowe, VAT) i przedawnienie należności podatkowych,

· zagadnienia specyficzne dla niektórych kategorii poszkodowanych podmiotów: współwłaściciele, spadkobiercy, obcokrajowcy dawni i obecni (m. in. Żydzi, Niemcy), małoletni, spółki i stowarzyszenia;

· zagadnienia specyficzne dla wybranych kategorii przejętego mienia (grunty rolne, grunty warszawskie, wywłaszczenia, dzieła sztuki, akcje, obligacje i inne),

rażące naruszenie prawa,
nieodwracalne skutki prawne,
stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej,
wznowienie postępowania administracyjnego,
wstrzymanie wykonalności decyzji administracyjnej,
bezczynność organu administracji i środki zaradcze,
wpis ostrzeżenia do księgi wieczystej,
dobra/ zła wiara posiadacza lub nabywcy rzeczy i pojęcia pokrewne,
reprezentacja cywilno-procesowa Skarbu Państwa i gmin,
kurator (nieobecnego, spadku, podmiotu pozbawionego organów),
wznowienie postępowania cywilnego,
zasiedzenie,
odszkodowania wg KPA, KC, Konstytucji i EKPC,
wzajemne rozliczenia właściciela i posiadacza w zakresie nakładów, pożytków, bezumownego korzystania i bezpodstawnego wzbogacenia,
przedawnienie wzajemnych roszczeń cywilnych;
możliwości realizacji należności przedawnionych,
przywrócenie wpisu właścicieli w księdze wieczystej,
roszczenie z art. 231 kc,
nieruchomości trwale połączone,
udział prokuratora w postępowaniu administracyjnym i cywilnym,
skarga konstytucyjna,
skarga strasburska.

Publikacja, przynajmniej w obecnej wersji, nie będzie prowdopodobnie szczegółowo omawiała specyfiki dochodzenia roszczeń do mienia przejętego na podstawie poszczególnych nacjonalizacyjnych aktów prawnych.

Orzeczenia niekorzystne dla poszkodowanych właścicieli zdarzają się raczej rzadko i coraz rzadziej. W publikacji są one sygnalizowane, nie są jednak podawane ich oznaczenia, ponieważ nie jest to vademecum pasera ani sprytnego nabywcy (posiadacza) w złej wierze bezprawnie znacjonalizowanego mienia.

Ważnym elementem książki będą wplecione w omówienia poszczególnych zagadnień hiperłącza do wybranych kilkuset spośród ponad 2.000 artykułów prasowych opublikowanych od roku 1993, dostępnych bezpłatnie w archiwach internetowych gazet (głównie “Rzeczpospolita”, poza tym „Polityka”, „Wprost”, „Newsweek-Polska” i inne) oraz dokumentów opublikowanych na serwerach SN, TK, ETPC.

Pożytecznym uzupełnieniem Vademecum będą:

· zbiór sygnatur relewantnych aktów prawnych – dawnych i aktualnych: około 150 aktów, w większości przypadków wraz z linkami do aktualnych tekstów jednolitych aktów (opublikowanych na obcych serwerach WWW, głównie “Rz”),

· wzory pism urzędowych, procesowych i umów (kilkadziesiąt),

· dane teleadresowe kancelarii prawnych posiadających doświadczenie w sprawach reprywatyzacyjnych – wraz linkami do odnośnych publikacji prasowych (prawie 160 kancelarii); sprawa ta nie jest jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta – chodzi o zakaz korzystania przez prawników z usług reklamy;

· organizacje osób poszkodowanych – lista adresowa (ok. 30 pozycji);

· archiwa: wskazówki dla poszukujących dawnych dokumentów,

· bibliografia: kilkadziesiąt pozycji książkowych z różnych gałęzi prawa;

· statystyka roszczeń, ich dotychczasowej realizacji oraz orzecznictwa NSA, SN, TK, TE;

· przykłady sukcesów reprywatyzacyjnych (linki z krótkim omówieniem do ok. 30 publikacji prasowych),

Dodatki o tematyce pozaprawnej (każdy o objętości 1-3 strony)

· Historia – praktyka nacjonalizacji

· Znaczenie ochrony prawa własności – aksjologia, gospodarka, socjologia

· Badania opinii publicznej od 1992 roku

· Reprywatyzacja w krajach Europy Środkowo-Wschodniej po roku 1989

· Uprzywilejowanie niektórych podmiotów w reprywatyzacji i uwłaszczeniu (kościoły, gminy żydowskie, działkowcy, spółdzielcy, pracownicy przedsiębiorstw),

· Kryminalistyka naruszeń prawa własności (przestępstwa przestępstwa urzędnicze, przeciwko dokumentom i przeciwko mieniu),

· Materiały z procesu legislacyjnego ustawy reprywatyzacyjnej z 2001 roku (zawetowanej).

Forma Vademecum

Najprawdopodobniej Vademecum będzie udostępniane w formie dokumentu elektronicznego (HTML) zapisanego na płycie CD, z licznymi linkami do innych Serwisów i poszczególnych publikacji internetowych dostępnych na serwerach „Rzeczpospolitej”, Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego i innych instytucji (podobnie jak ma to miejsce w przypadku Serwisu internetowego www.reprywatyzacja.info.pl).

Plany wydawnicze i udostępnianie

Po roku pracy nad materiałem, przygotowywanym pierwotnie do opublikowania w całości w formie serwisu internetowego, autor podjął decyzję o wyodrębnieniu najbardziej profesjonalnej jego części celem publikacji komercyjnej w formie e-książki. Merytorycznie materiał jest ukończony w ok. 70%. Wymaga ponadto przeróbek redakcyjnych przystosowujących treść do formy (e-)książkowej. Zależnie od decyzji co ostatecznego zakresu merytorycznego i formy redkacyjno-technicznej, a także możliwości czasowych autora, prace nad e-książką potrwają jeszcze od kilku tygodni do kilku miesięcy.

W listopadzie autor rozmawiał na temat wydania e-książki z jednym z wydawnictw, na razie jednak uzgodnienia nie nabrały bardzo konkretnych kształtów.

Zamówienia (wstępne)

Zainteresowanych nabyciem Vademecum prosimy o e-przysyłanie wstępnych zamówień, z podaniem ew. szczególnych oczekiwań. Pozwoli to autorowi lepiej poznać i uwzględnić jakościowe i ilościowe zapotrzebowanie na publikację podczas dalszych prac Vademecum.

W tym celu prosimy przesłać emaila na adres reprywatyzacja@yahoo.com, wpisując w polu „temat” emaila frazę „Vademecum”.

Wszystkich, którzy przyślą wstępne zamówienia – poinformujemy kiedy sprawa Vademecum już „dojrzeje”.

Przyjmowanie zamówień wstępnych na Vademecum zostało na razie wstrzymane – ze względu na formalną wymóg rejestracji w GIODO zbioru nadsyłanych adresów emailowych (zbioru danych osobowych), na co autor Serwisu na razie nie ma czasu.

Autor

Autor jest potomkiem dawnej łódzkiej rodziny fabrykantów. Posiada szczególne zamiłowania analityczne i kreatywne. W 1993 roku ukończył informatykę na Politechnice Gdańskiej. Przy okazji różnego rodzaju działalności społecznej na początku lat 90-tych, a potem prowadząc także własną firmę poznał dobrze w praktyce prawo cywilne i administracyjne, a także ekonomię; ukończył również kurs szacowania nieruchomości. W ostatnich latach wrócił do zawodu informatyka, pracując ostatnio jako analityk-projektant systemów informatycznych. Tworzył różnego rodzaju złożoną dokumentację związaną z procesem wytwarzania oprogramowania.

W latach 1994-2001 przeprowadził samodzielnie postępowanie reprywatyzacyjne, odzyskując dla siebie i rodziny własność dawnej nieruchomości przemysłowej dziadka (obecnie Izolacja Jarocin S.A.; patrz publikacja: Dwa razy tańsza od konkurencji, Tomasz Świderek, „Rz”, 1998.02.18). Sprawę reprywatyzacji przedsiębiorstwa opisywał kilkakrotnie “Puls Biznesu” (2001.01.30, 2001.11.22 i 2002.01.24) i Gazeta Jarocińska (2002.02.22). Aktualnie trwają postępowania o rozliczenie korzyści i nakładów przedsiębiorstwa prowadzone przez rodzinnego adwokata Lecha Toporka (patrz komunikaty spółki notowanej na rynku CeTO).

Prowadząc przez kilka lat wielowątkowe postępowanie reprywatyzacyjne we własnej sprawie autor zdobył znaczne doświadczenie w tego rodzaju sprawach oraz zgromadził obszerne archiwum piśmiennictwa, orzecznictwa oraz case-study dotyczące prawnych, a także innych aspektów reprywatyzacji. Dotychczas opublikował kilkanaście tekstów w prasie środowiskowej na tematy nie związane z reprywatyzacją.

Patrz także: CV autora.

Wszelkie prawa autorskie i prawa do baz danych niniejszego Serwisu R – zastrzeżone.

Data ostatniej aktualizacji strony: 2003.01.11